graatmager is terug

Van heroin chic naar MAGA-ozempic

Tussen het discussiëren over dictaturen die onze wereld met ras tempo naar de kloten helpen door, hadden we het over Demi Moore. Zij weegt nog ongeveer 10 kilo en verscheen op een modeshow van Gucci in een zwart, strak lederen pak, een wetlook bob en gezicht zo strak getrokken dat ze vacuüm getrokken leek. Ze bewoog als zo’n poppetje met groot hoofd, dat met een springveer op een klein lijfje is gezet, een bobblehead. Fragiel en kwetsbaar, in haar hand een doorgefokt hondje met overduidelijke ademhalingsproblemen. Het deed mij denken aan de jaren negentig, toen het ineens mode was eruit te zien als een op de rand van de dood zwevende junk. Destijds hadden we drugs om deze look te bereiken, tegenwoordig beschikken we over het volkomen legale middel GLP1, ofwel ozempic. Je spuit het in je muffintop en weg is je honger, zoals dat ook destijds voor heroïne gold.

Een uitkomst voor mensen die aan obesitas of aan diabetes lijden, maar nu het voor iedereen verkrijgbaar is via internet en de gemiddelde beautykliniek, gebruiken zij die het kunnen betalen het ook om vijf kilo teveel weg te krijgen. Dieetboeken kunnen de vuilnisbak in, Dag Een hoor je nooit meer iemand over, Weight Watchers is overgestapt van leefstijlbegeleiding naar ‘medische begeleiding en toegang tot afslankmedicatie’. Het enige dat we hebben overgehouden aan de bodypositivity-beweging, is dat we extreme dunheid niet mogen shamen. En zo groeit er weer een generatie vrouwen op met breekbare idolen, langzaam vervagend in extreme dunheid.

‘Dit is niet de tijd om fragiel te zijn. Vrouwen moeten sterk zijn, we hebben elkaar nodig om te vechten voor onze eveneens vervagende rechten en veiligheid,’ schreef actrice en activiste Jameela Jamil op Instagram. Hierop kreeg ze vooral het commentaar dat ze andere vrouwen niet mocht bodyshamen, en zo wordt een speerpunt van de vrouwenbeweging tegen onszelf gebruikt. Want de trend van steeds dunner wordende actrices, modellen en influencers, is geen onschuldig toeval. Althans niet volgens professor Brian Pronger, die het ‘body fascism’ noemt in zijn boek Body Fascism: salvation in the Technology of physical Fitness. Hij gebruikt de term fascisme om de aanhoudende druk op mensen, vooral vrouwen om zo dun en gespierd als mogelijk te zijn, te omschrijven.

En hij heeft gelijk. Het feit dat wij al eeuwen net niet goed genoeg zijn, net niet dun, jong, gespierd, elegant, klein, groot, wit genoeg, dat is zowel een vorm van onderdrukking en misogynie, als een verdienmodel voor de cosmetische, farmaceutische industrie en voor big tech. Het gaat allemaal hand in hand en aan het stuur hiervan staan mannen. Zolang wij ons bezig houden met elkaars gewicht en liever ongezond dun zijn dan gezond en sterk, blijven zij aan de macht. Want als fragiele, uitgehongerde wezens vormen we geen enkele bedreiging, zijn we niet veilig en hebben we hen nodig om voor ons te zorgen en te voorzien van de benodigde middelen, lees cosmetische drugs.

Nu heeft Demi zelf natuurlijk genoeg geld om zichzelf te voorzien van oxempic, een goede plastisch chirurg, een privé-kok die haar 3 geroosterde amandelen klaarzet, een personal trainer en een styliste die haar in het corset hijst. Maar ik neem aan dat de vrouw die notabene een briljante rol in de Substance speelde, de horrorfilm die ging over de door de industrie gevoerde angst voor ouder worden, zelf heel goed weet wat haar verschijning betekent voor de miljoenen andere niet rijke of bekende vrouwen. Wat vertelt zij ons? ‘Ja je mag nog meedoen op je 63ste, mits je doet wat ik doe, namelijk stoppen met eten en jezelf verbouwen tot nooddruftig twijgje.’

En ik maak me hier druk over omdat het toch mijn zelfkritiek triggert. Ook in mij zit dat meisje dat liever dun is dan gelukkig. Toen ik vorig jaar enkele maanden ziek was en daardoor tien kilo verloor, was ik daar ontzettend blij mee. Die spijkerbroek die ineens lekker los op mijn heupbotten hing, ribbetjes die weer zichtbaar werden, maat 36 kwam weer in zicht. Dat ik daarnaast niet sliep van de pijn, en niets at van angst, daar zag je niets van. Ik troostte mezelf met de complimenten die ik kreeg. Ben je afgevallen? Wat zie je er goed uit! Wat is je geheim??

Met het beter worden kwam ook de eetlust weer terug, en daarmee ook de aangeleerde walging. In de paskamer, de badkamer, wanneer ik een foto zag van mezelf met weer die vollere heupen, mijn bolle buik, de zachte moederlijke armen. Mijn gewone vertrouwde lichaam dat hoort bij mijn leeftijd en de kinderen die ik lang geleden baarde. Waarom zou ik daarvan walgen? Waarom herinner ik me een leven lang afkeer van mijn eigen gezonde lijf, vanaf het moment dat ik borsten kreeg? En waarom hebben de meeste hetero-mannen daar totaal geen last van, gezien het gemak waarmee ze hun shirt uittrekken als er één streep zon is, buik of geen buik? Omdat het ons is geleerd onszelf te haten en nooit goed genoeg te vinden. Zelfhaat houdt ons klein. Klein en stil en geobsedeerd met het lichaam van andere vrouwen. Daarom maken wij ons zo enorm druk over Demi Moores transformatie en gaat de aanstaande derde wereldoorlog die de Grote Witte Mannen aan het optuigen zijn met elkaar grotendeels langs ons heen. Zij, die Grote Witte Mannen, hebben ons vrouwen het liefste zwijgend, hongerig en onszelf hatend. Liever ziek dan dik. Liever bang dan sterk. Liever onveilig en afhankelijk dan bruisend van zelfliefde. Want stel dat we dat niet waren. Dat we met hetzelfde gemak en zelfovertuiging ruimte innamen, onszelf net zo prachtig en de moeite waard vonden, en ons geluk niet afhankelijk was van wat anderen van ons lichaam vonden, dan zag de wereld er vermoedelijk heel anders uit.